Inulina – czym jest?

 

 

Inulina to oligomer fruktozy, naturalnie występujący w niektórych warzywach i owocach. Należy do tzw. prebiotyków, czyli niestrawionych resztek składników żywności, które pobudzają wzrost lub aktywność mikroflory jelitowej, pozytywnie wpływając na funkcjonowanie organizmu. Prozdrowotne działanie inuliny nie ogranicza się jednak do układu pokarmowego – warto zatem zadbać o jej obecność w codziennej diecie [1, 2, 3, 4, 5].

 

Czym jest inulina?

 

Inulina jest oligomerem fruktozy, połączonej wiązaniami glikozydowymi. Nie ulega ona trawieniu w przewodzie pokarmowym, zachodzi tam jednak jej fermentacja. Wartość energetyczną inuliny określa się jako 1,5 kcal/g – jest ona zatem niższa niż podstawowych makroskładników (węglowodanów, białek oraz tłuszczów). W wyniku fermentacji powstają związki węglowe, które są pożywką dla bytujących w jelitach bakterii. Inulina wspiera zatem wzrost oraz rozwój pozytywnej mikroflory. Bakterie te odpowiadają m.in. za produkcję witamin z grupy B oraz wspieranie odporności [3]. Jednocześnie hamowany jest rozwój mikroflory patogennej. Dużą wagę ma też jednak wielkość dawki prebiotyków – tylko odpowiednio wysoka daje pożądany efekt zdrowotny; powinna ona wynosić 3–6 g na dzień [2].

 

Źródła inuliny w diecie

 

Zawartość inuliny w warzywach i owocach waha się między 0,3% a 22%. Jej źródłem są głównie bulwy oraz korzenie roślin należących do rodziny liliowatych oraz astrowatych. Konkretnie mówiąc, inulinę znaleźć można w cebuli, czosnku, topinamburze, dalii, cykorii, szparagach, karczochach, mniszku lekarskim oraz łopianie. Mniejsze ilości występują również w zbożach – takich jak żyto, pszenica, jęczmień, a także banany. Produkty te stanowią składniki codziennej diety.

 

 

Tabela 1. Zawartość inuliny w wybranych surowcach [5]

Surowiec Inulina

(g/100 g)

Cykoria 35,7–47,6
Topinambur 16,0–20,0
Czosnek 9,0–16,0
Cebula 1,1–7,5
Szparagi 2,0–3,0
Banan 0,3–0,7

 

 

Ze względu na pozytywne wielokierunkowe oddziaływanie inuliny na zdrowie człowieka, a także szerokie możliwości zastosowania w technologii żywności – jest ona coraz częściej stosowanym przez producentów dodatkiem. W prebiotyki wzbogaca się przetwory mleczne, zbożowe, a także mięsne. Ma szerokie zastosowanie w produkcji żywności „light”, mającej wspierać odchudzanie.

Inulinę pozyskuje się przede wszystkim z cykorii [3]. Występuje w postaci białego proszku – pozbawionego zapachu i smaku oraz charakteryzującego się dobrą rozpuszczalnością w gorącej wodzie [1, 2, 3]. Stosuje się ją w produktach spożywczych jako zamiennik cukru lub tłuszczu. Dzięki temu zabiegowi otrzymuje się wyroby o ich obniżonej zawartości, a jednocześnie zmniejszonej wartości energetycznej. Poza aspektami zdrowotnymi ważne są też te technologiczne – takie jak wzrost chrupkości produktów (przede wszystkim zbożowych, ciast i ciasteczek), nadanie im aksamitnej konsystencji (szczególnie dotyczy to przetworów mlecznych), zwiększenie trwałości [2].

Skupmy się jednak na wpływie inuliny na zdrowie człowieka. Ważnym jej zastosowaniem jest wspieranie funkcjonowania przewodu pokarmowego. W jelitach wykazuje ona działanie błonnika rozpuszczalnego. Zapobiega on uciążliwym zaparciom poprzez zwiększanie perystaltyki jelit, absorbowania wody oraz masy kału. Warto jednak zaznaczyć, że inulina pozytywnie wpływa też na wchłanianie jelitowe kluczowych dla zdrowia pierwiastków: wapnia, magnezu, żelaza, cynku oraz miedzi. Przypisuje się jej korzystne, wzmacniające działanie na układ kostny, poprzez zwiększanie gęstości kości [1, 2, 4, 5].

Niezwykle ważną zaletą inuliny jest możliwość jej wykorzystania w zaburzeniach gospodarki lipidowej. Posiada ona zdolność obniżania stężenia cholesterolu – przede wszystkim niebezpiecznych frakcji LDL, a także VLDL (o niskiej oraz bardzo niskiej gęstości), które przyczyniają się do rozwoju blaszki miażdżycowej i chorób układu krążenia. Co ważne, nie obniża stężenia „dobrego” cholesterolu – HDL [2, 4].

Inulina wykazuje działanie hipoglikemiczne, zatem odnajduje zastosowanie w profilaktyce oraz leczeniu cukrzycy. Polega ono na hamowaniu wzrostu poziomu glukozy oraz insuliny w surowicy krwi. Ponadto inulina stanowi doskonały zamiennik sacharozy (jej słodkość względem sacharozy wynosi ok. 10–30%), której spożycie należy kontrolować oraz znacznie ograniczać w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej. W związku z tym jest zdrowszą alternatywą dla osób spragnionych słodkiego smaku [1, 2, 4, 5].

W trosce o zdrowie warto zatem pamiętać o zawartości inuliny w codziennej diecie. Choć występuje ona w wielu produktach powszechnie obecnych w dziennym jadłospisie, to jednak zapewnienie odpowiednio wysokiej dawki może być wyzwaniem – zajadanie się czosnkiem, cebulą i cykorią jest raczej rzadkim zjawiskiem. Rozwiązaniem może być żywność funkcjonalna, wzbogacona o ten cenny prebiotyk. Świetnym jej przykładem jest Musli Błonnikowe OneDayMore, wspierające dobre trawienie.

 

 

Bibliografia:

  1. Cieślik E., Gębusia A., Żywność funkcjonalna z dodatkiem fruktanów, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość” 2011, nr 2 (75), str. 27–37.
  2. Dybkowska E., Zalewska E., Właściwości funkcjonalne i technologiczne inuliny i fruktooligosacharydów, „Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego” 2015, nr 1, str. 82–85.
  3. Gramza-Michałowska A., Górecka D., Wykorzystanie inuliny jako dodatku funkcjonalnego w technologii produkcji potraw, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna” 2009, nr 42 (3), str. 324–328.
  4. Kulczyński B., Gramza-Michałowska A., Właściwości prozdrowotne fruktanów typu inuliny. „Medycyna Rodzinna” 2016, nr 2, str. 86–90.
  5. Mojka K., Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2014, nr 95 (3), str. 541–549.

Mamy coś w sam raz dla Ciebie!

Musli Błonnikowe

Musli Błonnikowe

morele suszone, śliwki suszone, tuba 500 g
19,99 zł
Musli błonnikowe

Musli Błonnikowe

morele suszone, śliwki suszone, zestaw kubków 6 x 80 g
26,34 zł
Musli Superfoods

Musli Superfoods

morwy białe suszone, jagody goji suszone, orzechy pekan, tuba 400 g
19,99 zł