Z glutenem czy bez? Oto jest pytanie!

Wykluczanie z diety produktów zawierających gluten i zastąpienie ich wyłącznie żywnością bezglutenową staje się coraz bardziej powszechne. Wiele osób przechodzi na dietę bezglutenową, twierdząc, że to właśnie ten składnik jest przyczyną ich dolegliwości i złego samopoczucia, a jego eliminacja zapewni im poprawę jakości życia i lepszy nastrój. Gluten coraz częściej trafia zatem na czarną listę zakupowych wyborów. Czy jednak słusznie? Czy to tylko chwilowa moda, czy konieczność? Jak podejść do tego tematu? Podpowiadamy.

 

Co to jest gluten?

Zacznijmy jednak od początku i odpowiedzmy sobie na podstawowe pytanie: co to jest gluten? Gluten to białko, które znajduje się w zbożach, m.in.: w pszenicy, jęczmieniu i życie. Bardzo często jest nim zanieczyszczony również owies – do niedawna uznawany za zboże bezglutenowe – dlatego eliminując z diety gluten, warto szukać owsa oznaczonego jako produkt „gluten free”.

Dzięki swoim właściwościom gluten jest szeroko wykorzystywany w przemyśle spożywczym. Jest kleisty, ciągliwy i elastyczny – to właśnie dzięki niemu nasze codzienne pieczywo i inne wypieki mają odpowiednią teksturę, są puszyste i delikatne. Gluten jest stosowany także jako zagęstnik oraz nośnik smaku i aromatu, co sprawia, że produkty spożywcze są jeszcze smaczniejsze i chętniej po nie sięgamy.

 

Które produkty zawierają gluten?

Gluten znajduje się przede wszystkim w takich produktach spożywczych, jak pieczywo i makaron – tam jest go najwięcej. Coraz częściej jednak można go znaleźć także w składzie żywności, której nie podejrzewalibyśmy o jego zawartość, jak np. kiełbasa i szynka! Zaskakujące, prawda? Niestety jest to coraz częstszą praktyką w przemyśle spożywczym. Gluten jest bowiem wykorzystywany przez producentów żywności jako wypełniacz i nośnik smaku, stąd jego obecność w wielu produktach spożywczych. Nie unikniemy go również w słodyczach, gotowych sosach, a niekiedy także w przyprawach! Jeśli zatem rzeczywiście musimy stosować dietę bezglutenową, powinniśmy dokładnie analizować skład poszczególnych produktów i występujące w nich alergeny. Może się bowiem okazać, że musimy wyeliminować z naszej diety naprawdę wiele składników! A to nie jest już takie proste.

 

Kiedy gluten szkodzi, czyli dla kogo dieta bezglutenowa jest odpowiednia?

Choć wiele osób, często pod wpływem mody, decyduje się na odstawienie glutenu, warto zaznaczyć, że dieta bezglutenowa jest przeznaczona przede wszystkim dla osób, którym gluten rzeczywiście szkodzi, czyli: chorych na celiakię, osób z nieceliakalną nietolerancją glutenu, a także z alergią na pszenicę. To one powinny zwrócić szczególną uwagę na to, aby ich dieta nie zawierała produktów, w których występuje gluten, lub takich, które są nim zanieczyszczone – nawet w niewielkim stopniu. W przypadku cierpiących na te dolegliwości to bardzo ważne, ponieważ nawet niewielkie zanieczyszczenie glutenem może negatywnie wpływać na ich zdrowie i samopoczucie. Co jednak z tymi, którzy dietę bezglutenową wprowadzają pod wpływem reklam, różnych publikacji i mody lansowanej przez znane osoby?

 

Czy warto wykluczać gluten „tak w razie czego”?

Samodzielna eliminacja glutenu z diety, bez wcześniejszej konsultacji ze specjalistą, to duży błąd! Po pierwsze dlatego, że wykluczenie tego składnika uniemożliwi przeprowadzenie specjalistycznych badań i postawienie właściwej diagnozy, jeśli rzeczywiście zauważamy u siebie niepokojące objawy. Po drugie należy pamiętać, że dieta bezglutenowa wymaga odpowiedniego zbilansowania posiłków, aby zapewnić organizmowi niezbędne składniki odżywcze. Bardzo często bowiem okazuje się, że osoby, które nie spożywają produktów zawierających gluten, nie dostarczają sobie wartościowych składników, a tym samym ich dieta jest uboższa w błonnik i inne cenne substancje odżywcze. Ponadto nieodpowiednio zbilansowana dieta bezglutenowa może doprowadzić do pojawienia się różnych niebezpiecznych chorób, takich jak np. cukrzyca czy choroby serca. Zastanówmy się zatem, czy wykluczając z diety gluten, będziemy w stanie zapewnić sobie niezbędne witaminy i składniki mineralne oraz odpowiednio zbilansować swoje posiłki! Dodatkowo należy także pamiętać, że przestrzeganie diety bezglutenowej jest bardziej czasochłonne, a także droższe niż stosowanie diety zawierającej produkty glutenowe. Choć produkty „gluten free” są coraz łatwiej dostępne, nadal wielu z nich nie kupimy od ręki, a ich ceny są zdecydowanie wyższe niż ceny produktów zawierających gluten. To również warto wziąć pod uwagę.

 

To na pewno gluten!

Pamiętajmy, że objawy, które u siebie obserwujemy i o które z góry podejrzewamy gluten, mogą być wywołane przez zupełnie inne czynniki czy przez choroby, które negatywnie wpływają na nasz organizm i powodują złe samopoczucie. Mogą to być np. nietolerancje pokarmowe, zespół jelita nadwrażliwego, niewydolność trzustki, przerost bakterii w jelicie, a także wiele innych dolegliwości. Nie zapominajmy również, że zaburzenia te wymagają zbadania przez lekarza specjalistę, który postawi ostateczną diagnozę co do możliwej choroby i potrzeby wykluczenia glutenu z diety. Nie róbmy zatem nic na własną rękę, bo możemy sobie zaszkodzić, i nie stawiajmy od razu „glutenowej” diagnozy!

 

Najpierw ocena specjalisty

Nie kierujmy się panującą modą i nie ulegajmy publikacjom, które „krzyczą” z każdej strony, że gluten to zło. Odpowiednia diagnoza postawiona przez specjalistę to podstawa do wyeliminowania glutenu ze swojego menu i wprowadzenia diety bezglutenowej. W razie wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem oraz przeprowadzić odpowiednie badania. Na co dzień natomiast zadbajmy o swoje zdrowie, wybierając produkty jak najmniej przetworzone, z dobrym i krótkim składem. Dzięki temu zapewnimy sobie dobre samopoczucie.