• 25% rabatu w Klubie
  • Darmowa dostawa od 75zł dla Klubowiczów
  • Black Weekend
  • Unia Europejska

Kardamon: co to za przyprawa? Jakie ma właściwości i zastosowanie w kuchni?

Dla Chińczyków był lekiem na ból brzucha, dla starożytnych Egipcjan odświeżającą oddech gumą do żucia, a dla Greków perfumami. W Europie doceniliśmy go w XII wieku głównie jako aromatyczną korzenną przyprawę, jedną z najstarszych i najdroższych. Wykorzystujemy nasiona, ale też owoce, z których powstaje olejek o cennych właściwościach. Przedstawiamy KARDAMON.

Kardamon: co to za przyprawa i jak wygląda?

Kardamon to bylina z rodziny imbirowatych (Zingiberaceae). Rośnie w Indiach (także dziko w tamtejszych lasach tropikalnych), Sri Lance, Salwadorze i Gwatemali. Ma podziemne duże bulwiaste kłącze, a na powierzchni długie łodyżki z lancetowatymi liśćmi. Z jednej płożącej się po ziemi łodyżki wyrastają jak kłos niebiesko-białe kielichowate kwiaty. W eliptycznej oliwkowozielonej owocni o rowkowatej strukturze zamknięte są czerwone lub brązowe nasiona (w każdym strąku 6 nasion w 3 podwójnych rzędach) – surowcem jest całość. W większości sklepów spożywczych dostępny jest w formie zmielonej, można go jednak znaleźć też w postaci samych ziaren lub – jeszcze lepiej, w całych strąkach – w tej ostatniej formie zachowa swój smak najdłużej.

Przyprawę najwyższej jakości pozyskuje się z indyjskiego zielonego kardamonu malabarskiego (łac. Elettaria cardamomum). Odmiany majsurska, nepalska i jawajska zawierają mniej limonenu i cyneolu czyli substancji odpowiedzialnych za intensywny korzenny aromat.

Kardamon: właściwości lecznicze i zdrowotne

Kardamon zawiera: błonnik, tiaminę, ryboflawinę, witaminę C, niacynę i witaminę B6. Jest też źródłem minerałów (wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas), a także kwasów tłuszczowych.

Kardamon na trawienie i apetyt

Olejki eteryczne występujące w kardamonie mogą powodować wydzielanie soków trawiennych i działać rozkurczająco na żołądek, dlatego poleca się go przy kłopotach trawiennych. Jako że pomaga zwalczyć bakterie Helicobacter pylori powodujące wrzody żołądka, kardamon może zapobiec temu schorzeniu.

Aromat kardamonu kojarzący się trochę z imbirem i cytryną oraz jego ostry smak mogą pomóc zaostrzyć apetyt i pobudzić łaknienie. Może też złagodzić nudności, nadkwasotę, wzdęcia, gazy, zgagę, a nawet czkawkę.

Kardamon na odporność

Popularny w tradycyjnej indyjskiej medycynie ajurwedyjskiej kardamon, jak wiele korzennych przypraw, ma działanie rozgrzewające. Jego właściwości przeciwwirusowe i obecność olejków eterycznych wykorzystywana była od wieków wspomagająco przy infekcjach dróg oddechowych. Octan terpinylu i cyneol to substancje występujące w kardamonie odpowiedzialne za właściwości antybakteryjne tej rośliny.

Jesienią, zimą i wiosną, kiedy nasza odporność jest osłabiona, dobrze jest wypić herbatę doprawioną świeżo roztartymi w moździerzu ziarnami kardamonu, który może łagodzić objawy przeziębienia, w tym kaszel i nieżyt nosa. Niektórzy przy uporczywym kaszlu stosują inhalacje z olejku kardamonowego.

Kardamon na odchudzanie

Możemy śmiało włączyć kardamon do diety odchudzającej lub oczyszczającej, ponieważ pomaga usunąć z organizmu toksyny i produkty uboczne przemiany materii.

Stanowi też źródło melatoniny, hormonu odpowiadającego za sen. Jak natomiast udowodnili naukowcy, regularne spożywanie produktów zawierających melatoninę wpływa pobudzająco na proces powstawania brunatnej tkanki tłuszczowej, a ona z kolei odpowiada za spalanie kalorii. Stąd wniosek, że kardamon może być korzystny dla cukrzyków i osób o podwyższonym stężeniu trójglicerydów i cholesterolu LDL.

Wzrostowi masy ciała może zapobiegać również właściwość kardamonu polegająca na pobudzeniu wydzielania soków trawiennych, co przyspiesza metabolizm. Kardamon występuje m.in. w diecie 3D chili.

Kardamon do żucia

Rolę gumy do żucia spokojnie mogą zagrać naturalni pogromcy nieświeżego oddechu: imbir, mięta, pietruszka, a także właśnie kardamon! Dlatego kiedy podczas wizyty w hinduskiej restauracji dostaniecie po posiłku ziarna kardamonu, żujcie je śmiało ciesząc się ich antybakteryjnym działaniem.

Szczypta miłości

Kardamon pomaga poprawić ukrwienie narządów płciowych i pobudzić potencję, co plasuje go w gronie naturalnych afrodyzjaków. Kiedyś wierzono, że zapieczony z jabłkami w cieście pomoże zdobyć serce ukochanej. Hindusi przed stosunkiem mają z kolei w zwyczaju wcierać w ciało olejek kardamonowy.

Olejek z kardamonu

Orientalny relaksujący zapach sprawia, że kardamonowy olejek świetnie sprawdza się w aromaterapii i relaksacyjnych masażach. Z powodzeniem używa się go w przemyśle kosmetycznym, gdzie stanowi składnik ujędrniających balsamów i kremów wyszczuplających. Dodaje się go do kąpieli dla miękkości i gładkości skóry.

Kardamon: zastosowanie w kuchni

Kardamon słynie z charakterystycznego ostrego i ciepłego bukietu. Piekący, słodkawy, z pieprzowo-cytrynową nutą, gra jedną z głównych ról w kultowej mieszance curry i mniej popularnej garam masala.

Króluje w kuchni azjatyckiej, szczególnie indyjskiej, ale używa się go w kuchniach całego świata, np. w Skandynawii, gdzie przyprawia się nim paszteciki albo tradycyjne szwedzkie bułeczki cynamonowe – kanelbullar.  Mocny norweski trunek akvavit, produkowany od XV w, również nie może obejść się bez tej przyprawy.

Świetnie pasuje do zup i kremów, do bigosu, wytrawnego risotto i gulaszu, potraw z wołowiny, cielęciny, kurczaka, pasztetów i dań rybnych. Możemy go jednak dodawać również do słodkich wypieków, np. pierników, sałatek owocowych oraz likierów. Świetnie komponuje się z pomarańczami, dynią, marchwią, korzystnie zadziała w koktajlach i smoothie owocowych lub warzywnych. Doskonale wzbogaca kolor, właściwości i aromat owsianki.

Zmieszany z palonymi ziarnami kawy tworzy rodzaj arabskiej kawy – Gahawa. Z jego udziałem przygotowuje się też indyjską herbatę, tworząc słodki rozgrzewający napój Masala chai. Warto wzbogacić jego smakiem kompot owocowy, gorącą czekoladę, grzane wino czy piwo. Jako dodatek do napojów np. mleka z miodem, możesz stosować również z powodzeniem olejek kardamonowy.

Kardamon: przechowywanie

Jeśli masz szczęście być posiadaczem strąków kardamonu, przechowuj je w całości. Nasiona zetrzyj w moździerzu bezpośrednio przed dodaniem do potrawy. Możesz też uprażyć je na rozgrzanej patelni. Nie należy jeść samych strąków: pozornie nie mają konkretnego smaku, ale mogą nadać potrawie nieprzyjemnej goryczy.

Niezależnie od formy, w jakiej nabędziesz tę wartościową przyprawę, warto trzymać ją w szczelnie zamkniętym pojemniku, aby jak najdłużej zachowała swój aromat i właściwości.

Kardamon: przeciwwskazania

Jak widać lista zalet kardamonu jest długa, choć nie wszystkich przekonują naukowe dowody na większość jego leczniczych właściwości. Można by rzec, że zawsze warto spróbować, bo przecież nie zaszkodzi, ale jednak istnieją przeciwwskazania w konsumpcji tej przyprawy. Powinny jej mianowicie unikać kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby z alergią na przyprawy korzenne oraz osoby z zapaleniem błony śluzowej żołądka lub wrzodami.

Komentarze:

Brak komentarzy